Reviziya nima: mazmuni va maqsadi

Ko'p ombor egalari "reviziya" so'zini eshitganda faqat bir narsani tasavvur qiladi: tekshiruvchilar kelib, tovarni sanaydi va kamomad topadi. Aslida reviziya ancha kengroq. Unda javonda nima borligi, hisobda nima yozilgani va bu ikki raqam nega farq qilayotgani aniqlanadi. Sanash esa jarayonning faqat bir bo'lagi.

Reviziya nimani tekshiradi

Reviziya to'rt narsani bir-biriga solishtiradi:

• haqiqiy qoldiq — javon, stellaj va yashiklardagi tovar; u sanab, tortib yoki o'lchab aniqlanadi;
• hisob ma'lumoti — 1C, Excel yoki qog'oz kartochkadagi qoldiq;
• birlamchi hujjatlar — yuk xatlari, kirim va chiqim hujjatlari, qaytarish va hisobdan chiqarish dalolatnomalari;
• pul va hisob-kitoblar — kassadagi naqd pul, sotuvdan tushum, mijozlarning qarzi.

Raqamlar to'rtala joyda mos kelsa, ombor tartibli ishlayotgani ma'lum bo'ladi. Mos kelmasa, farq qayerda boshlangani qidiriladi: qabulda, saqlashda, jo'natishda yoki hujjatni rasmiylashtirishda.

Tekshiruv hajmi bo'yicha reviziya to'liq yoki tanlama bo'lishi mumkin. To'liq reviziyada omborning barcha pozitsiyalari ko'rib chiqiladi. Tanlama reviziyada esa eng qimmat, eng tez sotiladigan yoki ilgari muammo chiqargan tovarlar tekshiriladi. Tanlama usul kamroq vaqt oladi, lekin undagi farq ko'pincha butun ombor holatidan darak beradi.

Reviziya qachon kerak bo'ladi

Odatda reviziya quyidagi holatlarda o'tkaziladi:

1. yil yoki chorak yakunida, hisobotdan oldin;
2. moddiy javobgar shaxs — omborchi yoki ombor mudiri — almashganda;
3. kamomad yoki ortiqcha qayta-qayta takrorlanganda;
4. biznesni sotish, sherik bilan ajralish yoki yangi investor kirishidan oldin;
5. o'g'irlik, yong'in, suv bosishi kabi hodisadan keyin.

Bu faqat yirik omborlarga tegishli emas. Bozordagi do'kon, dorixona, qurilish materiallari rastasi yoki Telegram va Uzum orqali sotadigan onlayn-magazinning ombori ham bir xil muammoga duch keladi: sotuv yozuvlari bir joyda, tovar esa boshqa joyda. Rejali reviziya muammo kattalashmasdan topilishini ta'minlaydi. Ko'p ulgurji bazalar oyda yoki chorakda bir marta tezkor, yilda bir marta esa to'liq tekshiruv o'tkazadi.

Reviziya qanday o'tadi

1. Rahbar buyruq chiqaradi: sana, tekshiriladigan davr, komissiya tarkibi va obyekt.
2. Oxirgi kirim-chiqim hujjatlari hisobga kiritiladi, qoldiq belgilangan lahzaga "to'xtatiladi".
3. Komissiya tovarni sanaydi, tortadi yoki o'lchaydi va sanoq varaqlarini to'ldiradi.
4. Haqiqiy ma'lumotlar hisob bilan solishtiriladi, solishtirma qaydnoma tuziladi.
5. Har bir farq bo'yicha moddiy javobgar shaxsdan tushuntirish olinadi.
6. Komissiya dalolatnoma tuzadi va xulosa beradi.

Eng muhim ish aynan oltinchi qadamdan keyin boshlanadi: topilgan sababni bartaraf etish. Aks holda keyingi reviziyada xuddi shu farq yana chiqadi.

Muddat omborning hajmiga bog'liq. Bir necha yuz pozitsiyali kichik do'kon uchun reviziya bir kunda tugashi mumkin, sakkiz-o'n ming pozitsiyali ulgurji ombor uchun esa bir necha kun kerak bo'ladi. Natijada qo'lingizda uchta narsa qoladi: farqlar ro'yxati, ularning sabablari va keyingi xatolarning oldini oladigan aniq vazifalar.

Maqsad — aybdor qidirish emas

Yaxshi reviziya "kim aybdor" degan savoldan emas, "tizimning qaysi joyi bo'sh" degan savoldan boshlanadi.

Amaliyotda kamomadning katta qismi o'g'rilikdan emas, oddiy xatolardan chiqadi: chiqim hujjatiga 12 o'rniga 21 yozilgan, qaytarilgan tovar kirim qilinmagan, ikki o'xshash artikul almashib ketgan. Aytaylik, bir xil o'lchamdagi ikki xil plitkaning kodlari chalkashgan: bir pozitsiya bo'yicha 40 dona kamomad, ikkinchisi bo'yicha 40 dona ortiqcha chiqadi, umumiy summa esa deyarli nolga teng. Faqat jami summaga qaragan odam muammoni ko'rmaydi. Reviziya esa pozitsiyama-pozitsiya tekshirib, bunday juftlikni topadi.

Eng ko'p uchraydigan xatolar

• hujjatlarning sanoqdan keyin "moslashtirib" yozilishi;
• reviziya vaqtida savdo davom etsa-da, chiqimlarning alohida yozib borilmasligi;
• komissiyaga tekshirilayotgan bo'limning o'z xodimi kiritilishi;
• farq topilgach, sabab so'ralmasdan summaning shunchaki hisobdan chiqarilishi;
• natijalarning saqlanmasligi, shuning uchun keyingi reviziyada solishtirishga hech narsa qolmasligi.

Xulosa

Reviziya bir martalik "jazo" emas, hisob bilan hayot o'rtasidagi masofani muntazam o'lchash usulidir. Omboringizni tashqaridan, xolis nazar bilan tekshirtirmoqchi bo'lsangiz, Reviziya jamoasi sanoq, hujjatlarni solishtirish va dalolatnoma rasmiylashtirishda yordam bera oladi.