
Javobgar shaxs almashganda reviziya: qabul-topshirish
Omborchi almashganda qoldiqni sanamasdan topshirish keyinroq tortishuvga olib keladi. Sanoq, qaydnoma va ikki tomon imzosi bilan topshiring.
Omborchi ishdan ketadi yoki boshqa lavozimga o'tadi, o'rniga yangi odam keladi. Eng xavfli qaror shu payt "bir-birimizni bilamiz, kalitni olaversin" deyishdir. Qoldiq sanalmasdan topshirilsa, ikki-uch oydan keyin kamomad chiqqanda hech kim kimning aybi ekanini isbotlay olmaydi: ketgan odam "hammasini topshirganman" deydi, yangisi esa "menga shuncha berilgan" deb javob beradi. Qabul-topshirish reviziyasi aynan shu tortishuvning oldini oladi.
Nega sanoq shart
Topshirish kunidagi qoldiq yangi javobgar shaxs uchun boshlang'ich nuqta bo'ladi. Shu nuqtadan keyin paydo bo'lgan farq uning zimmasiga tushadi, undan oldingisi esa avvalgi xodimga tegishli. Agar boshlang'ich nuqta aniqlanmasa, vaqt chizig'i yo'qoladi va har bir farq bahsga aylanadi. Bu tartib ketayotgan xodimni ham himoya qiladi: u nimani topshirganini hujjat bilan ko'rsata oladi. Kelayotgan xodim esa o'zi qabul qilmagan narsa uchun javob bermaydi.
Ketayotgan xodim ko'pincha xafa yoki shoshilgan bo'ladi. Unga ishonchsizlik bildirmang: sanoqni shaxsiy shubha emas, hammaga bir xil qo'llanadigan xolis tartib deb tushuntiring. Shunda hamkorlik ham yaxshi bo'ladi.
Faqat tovar emas, boshqa narsalar ham
Topshirishda tovarning o'zi bilan cheklanib qolmang. Omborning kalitlari, signalizatsiya kodi, tarozi, skaner va aravachalar, hujjat papkalari, qaytarilgan va nuqsonli tovar zonasi ham ro'yxatga olinadi. Hisob dasturidagi kirish huquqini ham unutmang: ketayotgan xodimning login va paroli o'chiriladi, yangisiga alohida kirish ochiladi. Aks holda eski parol bilan kiritilgan yozuvlarni kim qilgani noaniq bo'lib qoladi.
Tayyorgarlik
Sanoqdan oldin to'rtta narsani hal qiling:
- rahbar yozma buyruq bilan qabul-topshirish sanasini va qatnashuvchilarni belgilaydi;
- hisobchi topshirish kuniga hisobdagi qoldiqlarni chiqaradi, sanoq natijasini ko'rishdan oldin;
- sanoq davomida yangi kirim va chiqim to'xtatiladi yoki alohida qayd etiladi;
- ketayotgan va kelayotgan xodimlarning ikkalasi ham sanoqda ishtirok etadi.
Jarayon bosqichlari
- Oxirgi hujjatlarni yoping: sanoq kunigacha bo'lgan barcha kirim va chiqimlar hisobga kiritilgan bo'lsin.
- Zonalar bo'yicha sanang. Ikkala tomon yonma-yon turadi, qimmat va tez sotiladigan pozitsiyalar ikki marta sanaladi.
- Farqlarni solishtirma qaydnomaga yozing: pozitsiya, hisobdagi miqdor, haqiqiy miqdor, farq va uning qiymati.
- Har bir farq uchun sabab so'rang. Hujjat bilan tasdiqlanadigan sabablar (kech yozilgan kirim, ko'chirish) darhol tuzatiladi, tushuntirib bo'lmaydigan farq uchun ketayotgan xodim tushuntirish xati yozadi.
- Qabul-topshirish dalolatnomasini tuzing va ikkala xodim hamda komissiya a'zolari imzolasin.
Tortishuv va odatiy xatolar
Yangi xodim bir pozitsiyani farq bilan qabul qilishdan bosh tortishi tabiiy. Majburlamang. Bahsli pozitsiyalarni alohida ro'yxatga yozing, qayta sanang va tushuntirish hujjatlarini kuting. Bahsli pozitsiyalar kamida ikki guvoh ishtirokida ikkinchi marta sanalsin. Qolgan tovar qabul qilinadi, bahsli qism esa hal bo'lguncha ro'yxatda alohida turadi. Javobgarlik doirasi shartnomaga va amaldagi qoidalarga bog'liq, shuning uchun murakkab holatda yurist yoki bosh hisobchi bilan maslahatlashing.
Eng ko'p uchraydigan xatolar:
- topshirish "so'z bilan" bo'ladi, hujjat yo'q;
- sanoq ketayotgan xodimsiz o'tkaziladi, keyin esa uning ishtirokisiz xulosa chiqariladi;
- ta'til yoki kasallik vaqtidagi vaqtincha almashtirish rasmiylashtirilmaydi;
- dalolatnomada faqat umumiy summa yoziladi, pozitsiyalar ro'yxati esa ilova qilinmaydi.
Shartli misol: qurilish mollari do'konida omborchi ishdan ketadi. Hisobda 412 pozitsiya bor, sanoq ikki kun oladi. To'qqizta pozitsiyada farq chiqadi: oltitasi hujjat bilan tushuntiriladi (kirim kech yozilgan, ikkita ko'chirish rasmiylashtirilmagan), uchtasi uchun ketayotgan omborchi tushuntirish xati yozadi. Rahbar bu uch pozitsiyani alohida qaydnomaga kiritadi, qolgan tovar esa yangi omborchiga topshiriladi. Natijada kim nima uchun javob berishi aniq bo'ladi.
Xulosa
Javobgar shaxs almashganda eng arzon va ishonchli yo'l — sanoq, qaydnoma va ikki tomon imzosi bilan topshirish. Dalolatnomaning bir nusxasi egasida, biri hisobchida, biri xodimda qolsin. Bu bir-ikki kunlik ish, lekin kelajakdagi oylar davom etadigan bahsning oldini oladi. Agar topshirishni betaraf ko'z bilan o'tkazish kerak bo'lsa, Reviziya jamoasi sanoqni tashkil etib, dalolatnomani tayyorlashda yordam berishi mumkin.