Kamomadning oldini olish: kundalik nazorat odatlari

Kamomad ko'pincha reviziya kuni "paydo bo'ladi", lekin aslida u oylar davomida kichik buzilishlardan yig'iladi: bir quti hujjatsiz chiqib ketdi, bir kirim ikki kun kech yozildi, bir mahsulot boshqasining javoniga qo'yildi. Reviziya bu mayda xatolarni faqat yig'indi ko'rinishida ko'rsatadi. Demak, kamomadning oldini olish uchun murakkab tizim shart emas: qabul, saqlash va chiqimdagi bir necha kundalik odat yetarli.

Kamomad qayerdan boshlanadi

Omborda yo'qotish odatda bir necha tanish joydan boshlanadi:

• qabul paytida tovar sanalmaydi, faqat yuk xatiga ishonib imzo qo'yiladi;
• chiqim og'zaki kelishuv bilan, hujjatsiz amalga oshiriladi;
• o'xshash qadoqdagi tovarlar bir-biri bilan almashib ketadi;
• qaytarilgan yoki nuqsonli tovar rasmiylashtirilmay, qaysidir burchakda yotib qoladi;
• hisobdagi ma'lumotlar omborda bo'layotgan ishdan orqada qoladi.

Bularning birortasi o'g'rilik emas, lekin natija bir xil: hisobdagi raqam bilan javondagi tovar mos kelmaydi. Shuning uchun birinchi vazifa jarayondagi bo'shliqlarni yopish, odamni qidirish emas.

Besh kundalik odat

Birinchi odat: qabulda sanash. Yuk xatidagi son haqiqiy son degani emas. Tovarni sanab, tortib yoki qadog'ini ochib ko'ring, keyin imzo qo'ying. Farq chiqsa, shu zahoti yetkazib beruvchi vakili bilan qisqa dalolatnoma tuzing.

Ikkinchi odat: hujjat yo'q, chiqim yo'q. Qoida hamma uchun bir xil bo'lsin: hamkor ham, tanish ham, rahbarning o'zi ham tovarni hujjatsiz olmasin. Shoshilinch holatda ham qisqa yozma ruxsat yoki kechqurun rasmiylashtiriladigan yozuv bo'lishi kerak.

Uchinchi odat: har pozitsiyaga o'z joyi. Javon va yacheykalarga yorliq yopishtiring, o'xshash tovarlarni yonma-yon qo'ymang. Tartib bo'lsa, xato ham kam bo'ladi, sanoq ham tez o'tadi.

To'rtinchi odat: kunlik mini-sanoq. Kun oxirida bir necha pozitsiyani tasodifiy tanlab sanash o'n besh daqiqa oladi. Farq o'sha kuni topilsa, sabab hali esda turadi. Bir oydan keyin esa uni kim ham eslay olardi?

Beshinchi odat: qaytarish va nuqson uchun alohida joy. Bunday tovar asosiy zaxiradan ajratib qo'yilsin va o'sha kunning o'zida hujjatlashtirilsin. Aks holda u "ham bor, ham yo'q" holatiga tushib qoladi.

Bu odatlar bir-birini to'ldiradi. Qabulda sanalgan tovar hisobga to'g'ri kiradi, joyi aniq tovarni topish oson, hujjat bilan chiqqan tovarning izi qoladi, kunlik sanoq esa qolgan bo'shliqlarni ko'rsatib turadi. Birortasi tushib qolsa, qolganlari ham zaiflashadi. Xarajat esa kichik: qog'oz yorliqlar, bitta daftar va har kuni o'n besh daqiqa.

Kim nimaga javob beradi

Odatlar ishlashi uchun har birining egasi bo'lishi kerak. Qabul va saqlash omborchining, sotuv hujjatlari sotuvchi yoki menejerning, qoldiqlarni hisobda yuritish hisobchining, umumiy nazorat rahbar yoki u tayinlagan shaxsning zimmasida bo'ladi. Qimmat tovarlarda "ikki kishi qoidasi"dan foydalaning: qabul va chiqimni bir kishi bajaradi, ikkinchisi tekshirib imzolaydi. Omborga kirish ham nazoratda bo'lsin: kalit kimda ekanini bilib turing, ish vaqtidan tashqari kirishni jurnalga yozing.

Natijani qanday kuzatish

Haftasiga bir marta uch narsani yozib boring: kunlik sanoqlarda nechta pozitsiyada farq chiqdi, qaysi zonada va qanday sabab bilan. Bir necha haftadan keyin takrorlanadigan joy ko'rinadi, masalan, doim bir xil javon yoki bir xil smena. Bu ma'lumotdan odamni ayblash uchun emas, jarayonni tuzatish uchun foydalaning. Xodim farqni yashirmasdan o'zi aytsa, tizim ishlayapti degani.

Shartli misol: oziq-ovqat do'konida har kuni kechqurun sakkizta pozitsiya sanaladi. Uch hafta davomida o'simlik yog'ining bir markasida ikki-uch dona farq takrorlanadi. Sabab topiladi: sotuvchi bir litrli va besh litrli idishlarni bitta kod bilan o'tkazib yuborgan. Kodlar ajratiladi, farq yo'qoladi. Katta reviziyani kutilganda esa bu xato oylab to'planib borardi.

Xulosa

Kamomadning oldini olish qattiq jazo emas, tartib va odat masalasidir. Qabulda sanash, hujjatsiz chiqimga yo'l qo'ymaslik, tartibli saqlash, kichik kunlik sanoq va qaytarilgan tovarni alohida ushlash ko'p xatoni boshidayoq to'xtatadi. Omboringizdagi bo'sh joyni o'zingiz ko'ra olmasangiz, Reviziya jamoasi jarayonlarni tekshirib, qaysi odatni birinchi o'rinda joriy qilish kerakligini aytib berishi mumkin.