
Ortiqcha tovar chiqsa nima qilinadi
Ortiqcha ham kamomad kabi xato belgisi: u noto'g'ri qabul qilish yoki yozilmagan kirimni bildirishi mumkin.
Reviziyada kamomad chiqsa, hamma xavotirga tushadi. Ortiqcha chiqsa esa ko'pchilik ko'ngli tinadi: "Ortiqcha bo'lsa, ziyon yo'q-ku". Bu xato fikr. Ortiqcha tovar ham xuddi kamomad kabi hisobda nimadir noto'g'ri ekanini ko'rsatadi. Bugun u zararsiz ko'rinadi, ammo ertaga shu xato kamomadga aylanishi yoki soliq va hisobotda nomuvofiqlik keltirib chiqarishi mumkin. Ortiqcha chiqqanda nima qilish va nimaga e'tibor berish kerak?
Ortiqcha nimani bildiradi
Ortiqcha bu haqiqiy qoldiq hisobdagi qoldiqdan ko'pligi. Tovar omborda turibdi, lekin hisobda yo'q yoki kam ko'rsatilgan. Demak, tovar qabul qilingan paytda yoki undan keyin hujjatlarda xato yuz bergan. Yaxshi xabar shuki, ortiqcha ko'pincha sababi oson topiladigan xato bo'ladi. Yomon xabar esa shuki, hisobotlarda bu tovar ko'rinmaydi: uni sotsangiz, chiqim hujjatini yozishga asos bo'lmaydi, keyin esa "bu tovar qayerdan?" degan savol tug'iladi.
Eng ko'p uchraydigan sabablar
- yozilmagan kirim: tovar keldi, lekin yuk xati hisobga kiritilmadi;
- noto'g'ri qabul: yetkazib beruvchi hujjatda yozilgandan ko'p tovar yubordi, qabul paytida sanalmadi;
- qaytarilgan tovar: mijoz qaytardi, kirim qilindi, ammo asl sotuv bekor qilinmadi, natijada ikki marta hisoblandi;
- chiqim ikki marta yozilgan: tovar bir marta ketgan, hujjat ikki marta kiritilgan;
- ko'chirish yozilmagan: tovar boshqa ombordan keldi, lekin bu yerda kirim qilinmadi;
- artikullar chalkashgan: bir pozitsiyada ortiqcha, qo'shnisida shunga teng kamomad;
- begona tovar: mijozning yoki hamkorning tovari saqlashga qoldirilgan, lekin alohida ajratilmagan.
Bu sabablarning deyarli hammasi hujjat aylanishi va insoniy e'tiborsizlik bilan bog'liq. Shuning uchun ortiqchani topgan kishi birinchi navbatda "kim aybdor?" deb emas, "qaysi hujjat yetishmayapti?" deb so'rashi kerak.
Nima qilish kerak
- Pozitsiyani qayta sanang, ayniqsa katta farq bo'lsa. Sanoq xatosi ortiqchaning ham eng keng tarqalgan sababidir.
- Yonidagi va nomi o'xshash artikullarni tekshiring. Ortiqchaning juftligi ko'pincha qo'shni pozitsiyadagi kamomad bo'ladi.
- Oxirgi kirim va qaytarish hujjatlarini ko'rib chiqing: kirim kiritilganmi, ikki marta hisoblanmaganmi.
- Ortiqcha tovarning kelib chiqishini aniqlang: yetkazib beruvchi yuk xati, partiya raqami, qadoq belgisi.
- Faqat sabab aniq bo'lgach, tovarni rasmiy ravishda kirim qiling va dalolatnomada izoh bering.
Misol. 5 000 so'mlik 40 dona tovar ortiqcha chiqdi, ya'ni 200 000 so'm. Hujjatlar ko'zdan kechirilganda o'tgan haftada kelgan partiyaning yuk xati hisobga kiritilmagani aniqlandi. Endi sabab ma'lum: tovarni kirim qilish kerak, shuningdek kechikish nega yuz bergani aniqlanishi lozim. Masalan, omborchi kirim hujjatini buxgalteriyaga o'z vaqtida topshirmagan bo'lishi mumkin.
Yashirin xavf
Ortiqcha eng xavfli ko'rinishda quyidagicha namoyon bo'ladi: kimdir uni "jamg'arma" sifatida saqlab, keyin boshqa joydagi kamomadni yopishda ishlatadi. Masalan, bir pozitsiyadagi ortiqcha tovar boshqa pozitsiyaning kamomadi sifatida hisobdan chiqariladi, natijada umumiy summa nolga yaqin bo'ladi va hech kim muammoni sezmaydi. Shuning uchun ortiqchani hech qachon "foyda" deb hisoblamang va kamomadni ortiqcha bilan yopishga yo'l qo'ymang. Har bir farq o'z sababi bilan alohida ko'rib chiqilsin.
Takrorlanmasligi uchun
Ortiqcha chiqqanda sababni aniqlab, jarayonni tuzating. Kirim hujjatlari omborga kelgan kuniyoq hisobga kiritilsin. Qabul paytida tovar yuk xati bo'yicha sanalsin, ortiqcha yoki kam bo'lsa, qabul dalolatnomasi tuzilsin. Qaytarilgan tovar uchun alohida tartib bo'lsin. Har bir ortiqcha holatini reviziya daftariga yozib boring: tez orada bir xil sababning takrorlanayotgani ko'rinadi. Masalan, ortiqcha doim bir yetkazib beruvchining tovarida chiqsa, gap qabul jarayonida yoki o'sha yetkazib beruvchining qadoqlash tartibida bo'lishi mumkin.
Xulosa
Ortiqcha ham kamomad kabi signaldir: hisob bilan haqiqat o'rtasida tafovut bor. Uni quvonch bilan emas, sinchkovlik bilan ko'rib chiqing. Sababni topishda yordam kerak bo'lsa, Reviziya jamoasi hujjatlarni solishtirib, ortiqchaning kelib chiqishini aniqlashga va uni to'g'ri rasmiylashtirishga ko'maklashishi mumkin.