
Yo'ldagi va saqlashga topshirilgan tovar reviziyasi
Omboringizdan tashqarida turgan tovar ham hisobda, shuning uchun uni hujjat va tasdiqnoma bilan tekshiring.
Qishloq xo'jaligi uchun o'g'it va urug' sotadigan distribyutorning hisobida 1 200 qop o'g'it bor. Toshkentdagi bosh omborda reviziya o'tdi va 780 qop sanaldi. Kamomad 420 qopmi? Aslida tovarning katta qismi omborda emas: yo'lda ikki yuk mashinasi bor, Qashqadaryodagi hamkor omborda 150 qop saqlanmoqda, ikki dilerda komissiyaga qoldirilgan tovar bor. Bu tovar ham sizniki, hisobda turibdi va aynan shuning uchun uni ham tekshirish kerak. Aks holda reviziya yo yolg'on kamomad, yo yashirin yo'qotish keltirib chiqaradi.
Omboringizdan tashqaridagi tovarning turlari
- yo'ldagi tovar: yuk mashinasi yoki kuryer bilan jo'natilgan, mijoz yoki filial hali qabul qilmagan;
- ma'sul saqlashdagi tovar: sizning mulkingiz, ammo uchinchi shaxs omborida turibdi;
- komissiya yoki konsignatsiya: dilerga yoki savdo nuqtasiga sotish uchun qoldirilgan, shu jumladan marketpleys omborida turgan tovar;
- vaqtincha chiqarilgan tovar: ta'mir, qayta ishlash yoki ko'rgazma uchun olib ketilgan.
Hammasiga bitta qoida: tovarni sanab bo'lmasa, uni hujjat va tashqi tomonning yozma tasdig'i bilan tekshirasiz.
Yo'ldagi tovar
Kesim sanasiga "ochiq jo'natmalar" ro'yxatini tuzing: yuk xati raqami, sana, qabul qiluvchi, miqdor va haydovchi. Keyin har bir jo'natmaga tegishli hujjatni tekshiring. Mijoz imzolagan nusxa qaytganmi? Qabul sanasi qachon? Besh-yetti kundan ortiq "yo'lda" turgan jo'natmalar alohida ajratib ko'rsatilsin: odatda ular yo qabul qilingan, ammo hujjati qaytmagan, yo yo'qolgan. Yo'ldagi tovar hisobda alohida "yo'lda" maqomida bo'lishi kerak va omborning kamomadiga qo'shilmasligi lozim. Kesim kunida haydovchilar bilan bog'lanib, mashina qayerda ekanini va yuk butunligini aniqlang, o'sha kunning o'zida qabul qilingan yukning hujjatiga haqiqiy sanani yozdiring.
Saqlashdagi tovar va dilerlar
Saqlovchidan kesim sanasidagi qoldiq haqida yozma tasdiqnoma oling va o'z hisobingiz bilan solishtiring. Shartnomada sizning tekshirish huquqingiz borligini oldindan ko'ring: u bo'lsa, komissiya a'zosi joyiga borib, tovarni o'zi sanashi mumkin. Qimmat yoki katta partiyalar bo'yicha shunday borib tekshirish yaxshi, qolganlarida yozma tasdiqnoma yetadi. Saqlash sharoitini ham ko'rib chiqing: namlik, tom, yopiq joy. O'g'it va urug' kabi tovarda bu to'g'ridan-to'g'ri yo'qotishga olib keladi.
Dilerdan kesim sanasiga hisobot oling: nima sotildi, nima qoldi. Solishtirma akt tuzing va uni sotuvdan tushgan pul bilan solishtiring. "Sotildi" deb yozilgan, ammo pul o'tmagan tovar — alohida qatorga olinishi kerak bo'lgan xavf.
Misol: 1 200 qopdan 20 qopgacha
Bosh omborda hisobda 790 qop bor edi, sanoqda 780 chiqdi. Qolgan tovar tashqarida edi:
- yo'lda ikki mashina: 90 va 110 qop, hujjatlar bilan tasdiqlangan, jami 200 qop;
- Qashqadaryo omborida hisobda 150 qop, saqlovchi tasdiqnomasida 140 qop;
- ikki dilerda 60 qop, hisobotlar bilan mos.
Tasdiqlangan jami 780 + 200 + 140 + 60 = 1 180 qop. Hisobdagi 1 200 qopdan haqiqiy farq 20 qop, har biri 180 000 so'm bo'lsa, 3 600 000 so'm. Tashqi tovar tekshirilmaganda esa "kamomad" 420 qop bo'lib, 75 600 000 so'mni tashkil qilgan bo'lardi. Shu 20 qopning yarmi bosh omborga, yarmi Qashqadaryodagi omborga tegishli bo'lib chiqdi va ular bo'yicha alohida izoh so'raldi. Dalolatnomada tashqaridagi tovar alohida qatorda ko'rsatildi: rahbar ham haqiqiy kamomadni, ham boshqalarning qo'lidagi tovar qiymatini, ya'ni xavf hajmini ko'rdi.
Odatiy xatolar
- yo'ldagi tovarni omborning kamomadiga qo'shib yuborish;
- saqlovchining "hammasi joyida" degan og'zaki javobiga ishonish: faqat yozma tasdiq hisobga olinadi;
- tasdiqni kesim sanasiga emas, "bugungi kun"ga olish: oradagi harakat farq beradi;
- yuk xati qaytmagan jo'natmalarga e'tibor bermaslik;
- dilerning "sotildi" hisobotini pul bilan solishtirmaslik.
Xulosa
Omboringizdan tashqaridagi tovar ham reviziya doirasida: kesim sanasi, ochiq jo'natmalar ro'yxati va tashqi tomonlarning yozma tasdig'i butun manzarani ko'rsatadi. Tashqaridagi tovarni tekshirish tartibini tuzishda Reviziya jamoasi yordam bera oladi.